Het werk van Homerus dat de ondergang van Troje beschrijft, is voornamelijk te vinden in zijn beroemde epische gedicht, genaamd de Ilias. Hoewel het lastig kan zijn om een precieze oorsprong te bepalen voor dit werk, wordt aangenomen dat het in de 8e eeuw voor Christus werd gecomponeerd.
De Ilias begint en eindigt niet met de ondergang van Troje zelf, maar richt zich voornamelijk op een kort tijdsbestek van enkele weken tijdens het tiende jaar van de Trojaanse Oorlog. Desalniettemin biedt het ons een gedetailleerd beeld van de gebeurtenissen die uiteindelijk leiden tot de vernietiging van de stad.
Het verhaal draait om de helden en goden van de Griekse en Trojaanse zijde die betrokken zijn bij de oorlog. Het centrale conflict draait om de Griekse held Achilles, die zich terugtrekt uit de strijd nadat hij ruzie heeft gekregen met de Griekse koning Agamemnon.
Troje, onder het bewind van koning Priamus, wordt verdedigd door helden zoals Hector, de zoon van Priamus, en Aeneas. De Trojaanse vorsten proberen de stad te beschermen tegen de oprukkende Griekse aanval, maar kunnen uiteindelijk niet op tegen de kracht en de tactieken van de Griekse krijgers.
De Ilias vertelt over verschillende belangrijke gebeurtenissen en gevechten, zoals de dood van de Griekse held Patroklos en de daaropvolgende wraakactie van Achilles, die leidt tot het tragische einde van Hector. Uiteindelijk wordt Troje ingenomen door de Grieken met behulp van een list met het beroemde Paard van Troje.
Hoewel het werk van Homerus zich voornamelijk richt op heldendaden en mythische gevechten, biedt het ook een intrigerend inzicht in de Trojaanse cultuur en samenleving. Het beschrijft bijvoorbeeld het dagelijkse leven in de stad Troje en de religieuze overtuigingen van de Trojaanse bevolking.
Het gedicht geeft ook voornaam aan de menselijke emoties en de invloed ervan op de gebeurtenissen. Het laat zien hoe de hoogmoed en woede van Achilles de loop van de oorlog beïnvloedden, terwijl ook het verdriet en de wanhoop van de Trojaanse helden worden belicht.
De ondergang van Troje is het moment waar het hele epische verhaal naartoe bouwt. De Ilias vervolledigt dit verhaal echter niet. Voor een volledige beschrijving van de ondergang van Troje moet men het vervolgwerk van Homerus raadplegen, de Odyssee, waar het verhaal van de terugkeer van de Griekse held Odysseus naar huis en de wraakacties van de Grieken tegen de overgebleven Trojaanse prinsen wordt verteld.
Al met al geeft het werk van Homerus een levendig en meeslepend beeld van de ondergang van Troje en de gebeurtenissen die daartoe hebben geleid. Het is een essentieel stuk literatuur dat niet alleen bekendheid heeft verworven in de Oud-Griekse wereld, maar ook door de eeuwen heen is blijven boeien en inspireren.